سیستم  اطفاء حریق گازی FM200

 

آشنایی با سیستم های گازی اطفاء حریق اتوماتیک و سیستم FM200

پس از عقد قـرارداد مـونترال در سـال ١٩٨٧ و ممنوعیـت اسـتفاده از گـاز هالون بـه دلیـل مخـاطرات زیسـت محیطی وجانی, شرکت های فعال درعرصه صنعت حریق درصدد یافتن جایگزینی مطمئنی بـرای ایـن عامـل اطفاء کننده برآمدند. پس از انجام آزمایشات متعدد بر روی آلترناتیوهای ممکن سرانجام گازFM200  که از یـک سو از لحاظ زیست محیطـی حایز حـداقل اسـتانداردهای قابـل قبـول بـوده و از سـویی دیگـر بـه لحـاظ اطفـاء کنندگی نیز نزدیکترین عامل به هالون بود و به عنوان اولین جایگزین برای گاز هالون ١٣٠١ انتخاب گردید.

این ماده که اسم شیمیایی آن (هپتا فلوئورپروپن (با نام صنعتی ۲۲۷ ea-HFC و فرمول شیمیاییC3HF7) ) می باشد بـرای نخسـتین بارتوسـط یـک شـرکت امریکـایی بـه نـام تعـاونی شـیمیایی Lake Great تولیـد و مـورد استفاده قرارگرفت نکته جالب توجه اینکه درحال حاضر نیز ھنوز تمامی حقوق معنوی تولید این گـاز در اختیـار این شرکت بوده و دیگر تولید کنندگان درسطح دنیـا تنها تحـت لیسـانس ارایـه شـده ازطـرف آن مـی تواننـد نسبت به تولید این گاز اقدام نمایند.

گاز هالون ۱۳۰۱ یکی از قدیمی ترین و موثرترین گازهای اطفاء حریق بوده و در مکانهای حساس مانند صنایع مخابراتی و الکترونیکی کاربرد دارد. گاز هالون کمترین غلظت طراحی نسبت به تمام گازهای دیگر را دارد. به علت قدرت خاموش کنندگی بالا و خاصیت سمی کم ، استفاده از این گاز در مکانهای بسته مانند حریق های داخل هواپیما بر طبق استاندارد(NFPA-408) کاربرد فراوان دارد.

البته استفاده از این گاز به علت قابلیت مخرب آن بر روی لایه ازن بر اساس پروتکل مونترال ۱۹۸۷ و پروتکل کیوتو۱۹۹۷ در بیشتر موارد ممنوع شده و سازمان NFPA جایگزین های مناسبی برای آن پیشنهاد کرده است که متداول ترین آن گاز HFC-227ea می باشد. این گاز یکی از متداول ترین جایگزین های گاز هالون بوده و کاملا با طبیعت سازگار می باشد.

فرمول شیمیایی این گازHeptaFluoro Propane  می باشد. این گاز بی رنگ هنگام تخلیه باعث برودت شدید و یا افزایش فشار زیاد در محل نمی شود، لذا کاربرد آن بر روی تجهیزات حساس مشکلی ایجاد نمی کند. این گاز تحت فشار اولیه نیتروژن خارج شده و از طریق لوله کشی ثابت و نازل های مخصوص هر ناحیه در محل پاشیده می شود.

سیستم های گاز HFC-227ea  معمولا بر اساس غلظت ۷ الی ۱۲ درصد طراحی می شوند. برای قرارگیری در معرض این گاز در غلظت های مختلف، محدوده زمانی مشخصی تعریف شده است، به عنوان مثال بر طبق استاندارد NFPA-2001 مدت زمان مجاز قرارگیری در معرض این گاز برای غلظت های کمتر ۵/۱۰ درصد، ۵ دقیقه و برای غلظت ۱۲ درصد ۴۹ ثانیه می باشد.

باید توجه داشت که یکی از ویژگیهای گازHFC-227ea  معتبر و قابل اطمینان بودن آن است که تضمینی بر عملکرد صحیح این گاز میباشد.

این سیستم ها برای اطفاء حریق مکان هائی که دارای اپراتور می باشند کاربرد فراوان دارند.

از جمله این اماکن میتوان به اتاق های سرور، مراکز آرشیو، کتابخانه ها، مراکز مخابراتی، آزمایشگاه هاو… اشاره کرد.

مشخصات اصلی:

  • جایگزینی مناسب برای هالون ۱۳۰۱
  • قابلیت اطفاء حریق در مدت زمان کوتاه ( در حدود ۱۰ ثانیه )
  • غلظت طراحی بسیار پایین (۷٫۵ درصد)
  • فشار ذخیره سازی پایین (۲۴bar) و تخلیه بی صدا
  • نیاز به تعداد سیلندر کم جهت ذخیره سازی گاز
  • نداشتن اثرات مخرب بر روی تجهیزات پس از عملکرد و تخلیه
  • عایق جریان الکتریکی
  • عدم تاثیر مخرب بر لایه ازون
  • عدم کاهش قابل ملاحظه اکسیژن پس از تخلیه
  • عدم ایجاد برودت شدید پس از تخلیه

خواص فیزیکی:

  • نام شیمیایی: HeptaFluoro Propane
  • فرمول شیمیایی: CF3CHFCF3
  • نام محصول: HFC-227ea
  • ورن مولکولی: ۱۷۰
  • چگالی در حالت مایع:۱۴۰۷ kg/m
  • دمای بحرانی:۱۰۱٫۷C
  • فشار بحرانی:۲۹٫۱۲ bar
  • غلظت طراحی برای کلاس A حریق:۷٫۵%
  • غلظت بدون اثر این گاز بر روی انسان (NOAEL) به درصد: ۹%
  • غلظت کم اثر این گاز بر روی انسان(NOAEL) به درصد: ۱۰٫۵%

مشخصات فیزیکی گاز FM200 :

 گاز FM200  بی رنـگ اسـت کـه تحـت فشارمضـاعف گـازنیتروژن(۳۶۰psi معـادل ۸bar.24)بصـورت مـایع ذخیره سازی می شود. این گازبه ھنگام تخلیه بصورت بخارغیرهادی بـی رنـگ و شـفاف درمحـیط آزاد مـی شود و تا حدی مانع دید افراد می شود.

– FM200 عایق جریان الکتریسیته بوده فلـذا بـرای انجـام عملیـات اطفـاء حریـق درامـاکنی کـه بـدلیل وجـود تجھیزات الکتریکی, هادی نبودن عامل اطفاء جھت جلوگیری از بـروز هرگونـه اتصـال کوتـاه موردتوجـه اسـت بسیار مفید فایده خواهد بود.

مشخصات شیمیایی گازFM200 :

درجه سمی بودن گاز FM200 به اندازه ای است که دررده گازهای پاک (Agent Clean)طبقـه بنـدی مـی شود وازآنجایی که سطح مسمومیت ایجاد شده توسط آن به مراتب ازهالون کمتر است مـی تـوان از آن بـا اطمینان کامل در اماکنی که احتمال حضور دائمی افراد درآنها وجود دارد استفاده نمود.

– ازآنجـایی کـه FM200 فاقـد برومـاین یـا کلـراین مـی باشـد تـاثیرمخرب آن بـرروی لایـه اوزن کـه بامعیـار Potential Depletion Ozone) ODP ) سنجیده می شود, بسیارناچیز بوده ودرحد صفرارزیابی می شود.

– بنابراین گاز FM200 پـس از آزاد شـدن هیچ مـاده باقیمانـده ای درمحـیط ازخـود بجـای نمـی گـذارد ( No Residue) و نیاز به تمیزکردن محیط پس ازاطفاء ندارد.

– پس از آزاد شدن ودرصورت شرکت نکردن درچرخه حریق گاز FM200 بین ٣١ تـا ۴٢ سـال درمحـیط زیسـت باقی می ماند .

– به طورمعمول غلظت طراحی گاز FM200 ھفت درصد می باشد که این امر باعث می شود نسـبت قـدرت اطفاء کنندگی درواحد جرم این گاز تا حد قابل توجهی افزایش یابد.

مزایا و برتری های سیستم اطفا حریق  FM200

مزیت اصلی این سیستم، استفاده میزان کمی از این گاز برای خاموش کردن حریق می باشد، این به معنی نیاز به سیلندر های نگهداری کمتر و کوچکتر و در نتیجه نیاز به فضای کمتر برای نگهداری و ذخیره سازی گاز اطفای FM200 می باشد.

سیستم اطفا حریق FM200 برای خاموش کردن حریق در کمتر از ۱۰ ثانیه طراحی شده و در این مدت زمان کوتاه از بروز حریق های با عامل الکتریکی، مواد و مایعات آتش زا و … جلوگیری می کند که این مهم باعث کاهش خسارت های قابل توجه خواهد شد.

مدت زمان کوتاه اطفا حریق در سیستم FM200 باعث کاهش خسارت ها و هزینه های تعمیر و بازساری در پی آتش سوزی خواهد شد. شارژ مجدد سیستم اطفا حریق FM200 بسیار ساده و مقرون به صرفه می باشد و این مهم به خودی خود باعث کاهش زمان آماده سازی سیستم و در نتیجه کاهش احتمال خطر برای محل مورد استفاده خواهد شد.

گاز اطفا حریق FM200 به عنوان یک گاز غیر سمی طبقه بندی شده است بر همین اساس استفاده از این سیستم در محیط های بسته بدون خطر می باشد. ایمنی و بی خطری گاز FM200 در بیش از یک دهه تجربه و مطالعات گسترده علمی در آزمایشگاه های تخصصی اثبات شده است.

علاوه بر مزایای بیشمار سیستم در مهار آتش سوزی می توان به برتری این سیستم در حفاظت و سازگاری از محیط نیز اشاره کرد. از آنجایی که گاز اطفا FM200 هیچ تأثیر منفی بر روی لایه ازون کره زمین نداشته استقبال و استفاده از این سیستم در سراسر جهان به صورت قابل توجهی رو به رشد می باشد.

لیست برخی از مهمترین مزایا و ویژگی های سیستم اطفا حریق FM200 به شرح زیر می باشد:

جایگزینی مناسب برای هالون ۱۳۰۱

قابلیت اطفا حریق در مدت زمان کوتاه ( در حدود ۱۰ ثانیه)

غلظت طراحی بسیار پایین (۷ درصد)

فشار ذخیره سازی پایین ۲۴ و ۴۲ بار

نیاز به تعداد سیلندر کم جهت ذخیره سازی گاز

نداشتن اثرات مخرب بر روی تجهیزات پس از عملکرد و تخلیه

عایق جریان الکتریکی

عدم تاثیر مخرب بر لایه ازون (عمر کوتاه در جو حدود ۳۰ سال)

عدم کاهش قابل ملاحظه اکسیژن پس از تخلیه

عدم ایجاد برودت شدید پس از تخلیه

مزایا و مشخصات بارز سیستم اطفاء گازی FM200 به شرح ذیل می باشند:

١ -سریع وموثر

٢ -عدم کاهش قابل ملاحظه سطح اکسیژن

٣ -عامل گاز پاک بدون هیچ گونه ماده باقیمانده (Residue No)

۴ -پتانسیل تخریب لایه اوزن = ٠ (۰=ODP)

۵ -پتانسیل گرم کردن جو در حد بسیار ناچیز (۰= GWP)

۶ -بازه زمانی بسیار محدود حضور در جو

٧ -عدم ھدایت الکتریکی

٨ -ایمن برای استفاده در فضاھایی که احتمال حضورانسان درآنھا زیاد است.

٩ -سطح انبارش بسیار کم

١٠ -رنج متنوعی ازسیلندرها ، نازل ها و فعال کننده ها را دربرمی گیرد.

١١ -نسبت قدرت اطفاء کنندگی به جرم عامل اطفاء بالا

معایب عمده سیستم اطفاء FM200 به شرح ذیل می باشند :

١)قیمت بالا

٢)تولید محصولات میانی (درحد بسیارکم)

٣)گرم کردن جو(درحدبسیارکم)

استفاده از سیستم اطفا حریق FM200 برای چه مکان هایی مناسب است؟

به دلیل نوع عملکرد سیستم اطفاء FM200  استفاده از این گاز در مکان های بسته کاربرد دارد.

از جمله مکانهایی که این سیستم برای استفاده در آنها مناسب میباشد میتوان به موارد زیر اشاره نمود:

  • محل نگهداری تجهیزات مخابراتی
  • اتاق سرور و رایانش مرکزی
  • اتقاق های مانیتورینگ و کنترل
  • مراکز آرشیو اسناد و مدارک و بایگانی ها
  • موزه ها، نمایشگاه ها
  • مراکز نگهداری تجهیزات و مواد پزشکی و دارویی
  • مراکز انبارش و ذخیره سازی داده ها
  • و سایر موارد دیگر …

کاربرد:

– FM200 برای اطفاء هر سه کلاس حریق AوBوC مناسب بوده وقابل بهره برداری است . ولیکن بدلیل تمیزبودن وعدم بجای گذاردن مواد باقیمانده ازیک سو و عدم هدایت الکتریکی ازسوی دیگر بیشتر برای حفاظت فضاهایی که احتمال حضور انسان و تجهیزات الکتریکی بصورت توامان درآنها می رود ازقبیل اتاقهای کامپیوتر, تجهیزات مخابراتی و … بکارمی رود.